Atatürk’ün Eski Mısır ve Hitit Uygarlıklarına İlgisi Üzerine Bir Değerlendirme

Author :  

Year-Number: 2026-1
Language : Türkçe
Subject : Ortaçağ Tarihi
Number of pages: 51-61
Mendeley EndNote Alıntı Yap

Abstract

Mustafa Kemal Atatürk, önce verdiği bağımsızlık mücadelesiyle sonra da kurduğu Türkiye Cumhuriyeti’yle sömürgeci Batı’nın planlarını suya düşürmüştür. Hayatının son yıllarını, bağımsız bir milletin varlığı açısından çok önemli olarak gördüğü tarih ve dil konularında çalışarak geçirmiştir. Bu konuda uluslararası itibara sahip bilim insanlarının eserlerini çalışarak geliştirdiği tarih ve dil tezleriyle, Batı sömürgeciliğine hizmet eden Avrupa merkezli tarih görüşüne başkaldırmıştır. Bu görüşü derinden sarsan Eski Mısır ve Hitit uygarlığı ile ilgili çalışmaları yakından takip etmiştir. Mısırbilim konusunda dünyaca tanınmış otoritelerden biri olan Maspero’nun Mısır’daki kazı çalışmalarını takip etmiş ve eserlerini altlarını çizerek ve yanlarına notlar alarak okumuştur. Eski Mısır uygarlığını kuranların Asya kökenli olduğunu belirten tarihçilerin eserlerini çalışmıştır ve bu bakış açısı, Türk Tarihinin Ana Hatları isimli kitapta yansıtılmıştır. Özellikle Anadolu’da olması bakımından büyük önem verdiği Hititlerle ilgili yayınları ve kazıları finanse etmiştir. Güneş kurslarının çıkarıldığı Alacahöyük’teki kazıları başlatmıştır. Fransa’da Hititlerle ilgili çıkan bir dergi olan Hitit ve Asianik Dergisi’nin sponsoru olmuştur. Hititlerin Avrupa’daki uygarlıkların kaynağı olduğunu savunan bilim insanlarının eserlerini çalışmış, Türkiye’de kürsü kurmaları için onları davet etmiştir. Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu’nu kurmasının yanı sıra, uluslararası katılımlı olmasını sağladığı tarih ve dil kurultaylarında yurt dışında tarih ve dil konusunda çalışan bilim insanlarının Türk bilim insanlarıyla bir araya gelmeleri için imkanlar oluşturmuştur. Bu kurultaylarda Mısır tanrılarının isimlerinin Türkçe ile açıklanması, Türkçenin diğer dillerle ilişkisi, Sümerce ve Türkçe arasındaki benzerlikler, Hititlerin Türklüğü gibi konularda hem yurt içinden hem de yurt dışından araştırmacılar bildiriler sunmuştur. Bu bilim insanlarından biri olan antropolog Prof. Eugene Pittard, neolitik Avrupa’yı ilerleten şeyin Orta Asya’dan Avrasya’ya yapılan göçler olduğunu belirtmiş ve Hititlerin atalarının Türkler olduğunu savunmuştur. Fransa’da yayınlanan “Revue Anthropologique” isimli dergide “Kemal Atatürk: Antropoloji ve Tarih Öncesini Canlandıran Devlet Başkanı” isimli bir yazı yayınlamış ve Atatürk’ün bu konulardaki çalışmalarından övgüyle bahsetmiştir. Atatürk, Asya kökenli olmaları ve Avrupa uygarlığının temelini oluşturmaları açısından Eski Mısır ve Hitit uygarlıklarıyla ilgili yapılan çalışmalara büyük önem vermiştir.

Keywords

Abstract

Mustafa Kemal Atatürk thwarted the plans of the colonialist West, first through his struggle for independence and later through the Republic of Turkey he founded. He spent the final years of his life working on history and language-subjects he considered crucial to the existence of an independent nation. By studying the works of internationally renowned scholars in these fields and developing his own historical and linguistic theses, he challenged the Eurocentric view of history that served Western colonialism. He closely followed studies on ancient Egyptian and Hittite civilizations, which profoundly shook this established perspective. He followed the excavation work of Maspero, one of the world’s leading authorities on Egyptology, in Egypt, reading his works with underlines and marginal notes. He studied the works of historians who asserted that the founders of Ancient Egyptian civilization were of Asian origin, and this perspective is reflected in the book “The Main Lines of Turkish History”. He funded publications and excavations related to the Hittites, a civilization he considered of great importance particularly due to its presence in Anatolia. He initiated the excavations at Alacahöyük, where the Sun Discs were discovered. He served as a sponsor for the “Hittite and Asianic Journal”, a French journal dedicated to Hittite studies. He studied the works of scholars who argued that the Hittites were the source of civilizations in Europe and invited them to establish chairs in Turkey. He founded the Turkish Historical Society and the Turkish Language Society, and at the history and language congresses he organized with international participation, he created opportunities for scholars working on history and language abroad to meet with Turkish scholars. At these congresses, researchers from both within and outside Turkey presented papers on topics such as the explanation of Egyptian god names in Turkish, the relationship between Turkish and other languages, similarities between Sumerian and Turkish, and the Turkic origins of the Hittites. One of these scholars, anthropologist Prof. Eugene Pittard, noted that the migration from Central Asia to Eurasia was what drove the development of Neolithic Europe and argued that the ancestors of the Hittites were Turks. He published an article titled “Kemal Atatürk: The Head of State Who Revitalized Anthropology and Prehistory” in the journal “Revue Anthropologique”, published in France, and spoke highly of Atatürk’s work in these areas. Atatürk placed great importance on studies regarding the ancient Egyptian and Hittite civilizations, given their Asian origins and their role in laying the foundation of European civilization.

Keywords

Atatürk, Ancient Egypt, Hittites, Turkish History Thesis


                                                                                                                                                                                                        
  • Article Statistics