Bu çalışma, sosyal bilimler ve fen bilimleri araştırma makalelerinin tartışma bölümlerini söylemsel açıdan karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Türkçe alanyazında iki alanı hamle ve üstsöylem düzeyinde birlikte ele alan çalışmaların sınırlı olması, araştırmanın temel çıkış noktasını oluşturmaktadır. Çözümlemede, Swales'in CARS geleneğinden beslenen ve Yang ile Allison tarafından tartışma bölümüne uyarlanan hamle çözümlemesi ile Hyland'ın üstsöylem modeli birleştirilmiştir. Çalışmada veri tabanı olması için hazırlanan derlem, 2019-2024 yılları arasında yayımlanmış 100 araştırma makalesinin tartışma bölümünden oluşmaktadır; makalelerin 50'si sosyal bilimlerden (eğitim bilimleri ve dilbilim), 50'si fen bilimlerinden (biyoloji ve kimya) seçilmiştir. Tümceler çözümleme birimi kabul edilmiş, sıklıklar 1000 sözcük üzerinden hesaplanmıştır. Bulgular, iki alanın sonuç sunma ve yorumdan oluşan ortak bir hamle çekirdeğini paylaşmasına karşın, bu çekirdeği farklı söylemsel ritimlerle kurduğunu göstermektedir. Sosyal bilimlerde sonuçlar üzerine yorum ve kaçınmalar öne çıkarken, fen bilimlerinde sonuç raporlama, artalan yineleme ve metin-içi gönderimler daha belirgindir. Hamle ve üstsöylemin birlikte okunması, sosyal bilimlerde kaçınmaların alanyazınla karşılaştırma hamlesinde, fen bilimlerinde ise güçlendiricilerin sonuç raporlama hamlesinde yoğunlaştığını ortaya koymuştur. Bu bulgular, harmanlanmış modelin disiplinlerarası farkları tek düzeyli çözümlemelere göre daha ayrıntılı görünür kıldığını göstermekte ve akademik yazma öğretiminde disipline özgü söylemsel örüntülerin dikkate alınması gerektiğini önermektedir.
This study offers a comparative discourse analysis of the discussion sections of social sciences and natural sciences research articles. The limited number of studies in the Turkish academic literature that concurrently address both move structure and metadiscourse in these two fields constitutes the primary impetus for this research. The analysis adopts a blended framework, integrating the move analysis model, which draws on Swales' CARS tradition and was adapted for discussion sections by Yang and Allison, with Hyland's model of metadiscourse. The corpus comprises the discussion sections of 100 research articles published between 2019 and 2024; 50 articles are from the social sciences (education and linguistics) and 50 from the natural sciences (biology and chemistry). Clauses were adopted as the unit of analysis, and frequencies were calculated per 1,000 words. The findings indicate that while both disciplines share a common move core consisting of reporting results and commenting on them, they construct this core with distinct discursive rhythms. In the social sciences, commenting on results and hedging are more prominent, whereas in the natural sciences, reporting results, restating background information, and using text-internal references are more salient. The combined analysis of moves and metadiscourse reveals that in social sciences, hedges tend to cluster within the comparison-with-literature move, while in natural sciences, boosters are more concentrated in the result-reporting move. These findings demonstrate that the integrated model makes interdisciplinary differences more visible than single-level analyses and suggest that discipline-specific discursive patterns should be taken into account in academic writing instruction.
genre analysis, discussion section, move structure, metadiscourse, interdisciplinary variation
